TİROİD ULTRASONOGRAFİSİ
NEDİR? Tiroid Ultrasonografisi, ses dalgaları kullanılarak tiroid'in yapısını, içeriğini, nodül olup olmadığını ve boyutlarını incelemek üzere yapılan tıbbi görüntüleme tetkikidir. Hastaya radyasyon veya başka bir zarar vermez. Tiroid, boyunda cilde yakın yerleşimi dolayısıyla ultrasonografi ile kolayca tetkik edilir, ancak küçük bir organ olması ve çevresinde bir çok başka dokuların bulunması dolayısıyla tiroid'in ultrasonografik tetkikinde tecrübe çok önemlidir.
TEKNİK VE TEKNOLOJİ Tiroid ultasronografisi, yüksek frekanslı (megahertz’li) lineer probe kullanılarak yapılmalıdır. En az 7.5 megahertz düzeyinde olmasını tavsiye ediyoruz.
Tiroid, hem kısa (tarnsaksiyel eksen) hem de uzun eksen (longitüdinal eksen)'de incelenmelidir. Tiroid'in her iki lobu ile isthmus’un bir çok kesiti alınarak üç boyutlu değerlendirme yapılmalıdır.
NODÜL Ultrasonografide nodül saptanırsa nodülün yerleşim yeri, boyutu, kapsülü olup olmadığı ve içeriği iyice incelenmelidir. Nodülün çevre dokularla ilişkisi de incelenmelidir. Nodül küçültme ve nodüle dönük uygulanan diğer tedavilerin takibinde ultrasonografi ile nodül boyutunu ölçüp karşılaştırma yapmak bu tedavinin etkinliğini anlamak açısından önemlidir.
DOKU Tiroid dokusu (parankimi) ultarsonografi ile son derece net bir şekilde değerlendirilebilir ve çok kıymetli bilgiler elde edilir. Zehirli guatrda ve Haşimato hastalığında tiroid parankiminde harabiyet ultrasonografi ile saptanıp uygulanan tedavinin etkili olup olmadığı izlenebilir. Tiroid iltihabı (tiroidit) ve zehirli guatr (hipertiroidizm)'de tiroid bezesindeki düşük eko yapısındaki (hipoekoik) alanların (yalancı nodüllerin) yanlışlıkla "nodül" olarak yorumlanması çok sık yapılan bir hatadır.
DOPLER GEREKLİ Mİ? Tiroid hastalıklarının tanı ve takibinde dopler ultrasonografisinin yeri yoktur; normal tiroid ultrasonografisine ilave verdiği yararlı hiç bir bilgi mevcut değildir. Dopler ile elde edilen kanlanma (vaskülarizasyon) bilgilerine dayanarak nodülün "sıcak" veya "soğuk" olduğunu belirtmek tıp dışı ve bilimsellikten tamamen uzak bir uygulamadır. Nodülün sıcak veya soğuk olduğunu anlamak sadece ve sadece sintigrafi ile mümkündür. Ayrıca, Dopler ile nodülün kanser olup olmnadığı anlaşılmaz. Dopler uygulaması maliyeti artırdığı için tavsiye etmiyoruz; tanı ve takipte normal tiroid ultrasonografisi yeterlidir.
ÖNEMLİ Ultrasonografide, rapora eklenen bir kaç görüntüden ziyade ultrasonografiyi yapanın gözlemi önemlidir; rapor bu gözleme dayanır. Ultrasonografinin verdiği bilgileri sintigrafi, sintigrafinin verdiği bilgileri ultrasonografi veremez. Her ikisi de çok değerli ama birbirini tamamlayan bilgiler verir, birbirinin yerini tutmaz. Ultrasonografi ile kanser tanısı konulamaz, nodülün kanser olup olmadığı anlaşılamaz.