LOHUSALIK VE TİROİD
Lohusalık döneminde kadınlarda tiroid hastalıklarının ortaya çıkması sık karşılaşılan bir durumdur. Bazı lohusalarda daha önce mevcut olan ancak lohusa tarafından bilinmeyen bir tiroid hastalığı lohusalıkta kendini belli eder hale gelir. Geriye kalan hastalarda ise, lohusalık öncesinde hastada tiroid hastalığı olmadığı halde lohusalıkta tiroid hastalığı ilk defa ortaya çıkabilir.
Lohusalığın tiroid hastalıklarını tetikleyen bu etkisi bilinmesine rağmen nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bir çok neden öne sürülmekle beraber en ikna edici ve inanılır olanı; hamileliğin sonlanması ile hormon (östrojen, progesteron, prolaktin, FSH, LH) dengelerinin birden alt üst olması ve ani değişen bu dengelerin tiroid'i etkileyerek yapısal ve hormonal hastalığa sebep olamsıdır. Diğer bir teoride, hastada lohusalık sonrasında gelişen depresyonun bu tiroid hastalığına bağlı tiroid hormon değişimleri sonucu veya sebebi olduğu belirtilmektedir.
Lohusalıktan sonra en sık görülen tiroid hastalığı Haşimato hastalığıdır. Haşimato hastalığının nedeni, bağışıklık sisteminin, tiroid hücrelerine karşı, şaşırarak, antikor (oto-antikor) üretmesi, bu antikorların da tiroid hücrelerinde harabiyete neden olmasıdır. Bu harabiyet sonucunda tiroid hormonu üreten hücre sayısı azalacağı için tiroid hormon yetmezliği (hipotiroidizm, subklinik hipotiroidizm) ortaya çıkar. Hasta sinirli olur, kabızlık, sütten kesilme, kilo artışı).
Lohusalık sırasında veya sonrasında tiroid nodülü (yumru, kitle) gelişimi (nodüllü guatr) de görülebilir.
Lohusalarda zehirli gautr (hipertiroidizm) de nadir olmayan tiroid hastalıklarındandır. Bu hastalarda zehirli guatr'a karşı tedavi planlanırken bebeğin sütten kesilip kesilmeyeceğinin hasta ile birlikte karar verilmesi gerekir. Sütten kesilmeyecekse, tedavi verilmeyip ertelenmelidir. Aksi halde bebek emdiği sütten bu ilaçları alıp kalıcı tiroid hastalıklarına maruz kalmış olur.
Lohusalarda tiroid hormon bozluklukları emziren annenin kısa sürede sütten kesilmesine neden olur.