ÇOCUKLARIN TİROİDİ GEREKSİZ YERE RADYASYONA MARUZ KALIYOR.
Çocuklarda tiroid bezesi henüz gelişme çağında olduğu için her türlü radyasyona karşı hassastır ve zarar görür. O nedenle çocuklara diş, çene, kafa, akciğer ve boyun röngen filmi ve tomografisi istenirken çok dikkatli olmalıdır. Çok ciddi klinik ihtiyaç olmadıkça bu bölgelerin x-ışını kullanan filmleri istenmemeli, bunun yerine radyasyon yaymayan ultrasonografi ve MR tercih edilmelidir.
Röntgen ve tomografi X-ışını kullanarak görüntüleme yapan teknolojilerdir. X-ışını çocuk tiroid bezesi üzerine zarar verebilmektedir. Radyasyonun tiroid üzerine verdiği zararlar çocuğun yaşına ve uygulanan filmde kullanılan radyasyon miktarına bağlıdır. Erken yaşta çok tekrarlanan filmlerin tiroid üzerine bir radyasyon yükü getirdiği bilinmektedir. Üstelik, radyasyonun tiroid üzerine etkisi kısa sürede çıkmayabilir, radyasyonla etkilenen tiroid çocuk büyüdükten sonraki yıllarda kendini belli edebilir. En kötü senaryo tiroid kanseri oluşumudur.
Çocuklarda x-ışınlı filmlerin en yaygın uygulamasını diş hekimliği hizmetlerinde görmekteyiz. Diş filmleri; en sık olarak direk x-ışını filmi ve panaromik film şeklinde uygulanmaktadır. Her ikisi de diş hekiminin teşhis ve tedavi takibinde çok önemli araçlardır. Tanı ve tedavi sürecinde ihtiyaç nedeniyle, bazı çocuk diş hastalıklarında (özellikle ortodontik tedavi) her kontrol muayenesinde diş filmi çekilmesi gerekmektedir.
Ancak, hastaların çocuk olması nedeniyle tiroid bezesinin saçılma ve sekme (scatter) türü gereksiz radyasyondan korunması gerekir. Ülkemizde çocuklara yapılan diş filmi çekimleri sırasında hiçbir “tiroid koruyucu” tedbir alınmamaktadır.
Batı ülkelerinde çocuklara diş ve baş (kafa) filmleri çekilirken kurşun tiroid koruyucu kullanmaktadır, fakat ülkemizde bu alışkanlık henüz kazanılmış değil.
NASIL KORUNMALIDIR? 1) Çocuklara diş filmi çekilirken boyun-boğaz bölgesine “kurşun tiroid koruyucu kelebek” takılmalıdır. 2) Çocuklara diş harici x-ışınlı film isterken dikkatle karar verilmeli, mümkün olduğunca MR ve ultrasonografi tercih edilmelidir.